(Die artikel het oorspronklik by www.maroelameda.co.za verskyn)
Staatshoofde het hierdie week by die Ethiopiese hoofstad, Addis Ababa bymekaargekom waar hulle Moussa Faki Mahamat, Tsjaad se minister van buitelandse sake, as die nuwe voorsitter van die Afrika Unie aangewys het. Hy neem die voorsitterskap by dr Nskosazana Dlamini-Zuma oor. Mahamat het `n paar prominente kandidate vir die plek uitgestof. Onder meer Amina Mohamed, Kenia se minister van buitelandse sake, Abdoulaye Bathily, `n diplomaat en akademikus van Senegal en Mba Mokuy, voorheen `n senior raadgewer vir die president van Ekwatoriaal Guinee.
Die Afrika Unie bestaan uit 54 state en `n twee derde meerderheid of 36 stemme is dus nodig om die voorsitterskap te verseker. Dit het Mahamat sewe rondtes van stemming geneem om die nodige stemme op hom te verenig. Die AU was veronderstel om reeds in Julie verlede jaar `n nuwe leier te verkies maar na drie rondtes kon nie een van die kandidate daarin slaag om die minimum 36 stemme op hulle te verenig nie. Meer as 50% van die ledestate het verlede jaar nie aan die tweede rondte van die verkiesing deelgeneem nie. Die stryd om `n opvolger te kies kan toegeskryf aan die grootskaalse verdeeldheid tussen die onderskeie streke in Afrika.
Mahamat het vanaf 2003 tot 2005 gedien as die eerste minister van Tsjaad. Hy was ook voorheen betrokke by die Afrika Unie waar hy as die voorsitter van die ekonomiese, sosiale en kulturele raad gedien het. Hy dien sedert 2008 as Tsjaad se minister van buitelandse sake. Mahamat het onlangs gesê dat hy droom van `n Afrika waar die knal van geweerskote oorweldig word deur die klanke kulturele liedjies en die gedruis van fabrieke. Hy het ook onderneem om die AU se reputasie vir burokrasie aan te spreek en onnodige aanstellings van nog amptenare stop te sit. Hy was ook aktief betrokke by die stryd teen Islam-terreurgroepe.
Daar word dikwels gevra of die Afrika Unie van enige waarde is. Anders as die Europese Unie word daar nie groot besluite oor immigrasie geneem wat bindend op alle lidlande is nie. Daar is ook nie sprake van `n sentrale geldeenheid soos die Euro nie. Dit is waar maar wat wel in gedagte gehou moet word is die feit dat belangike Afrikakwessies daar bespreek word – die verskynsel van ekstremitiese Islam, die kontinent se verhouding met Amerika en lidlande se houding teenoor die Internasionale strafhof. Verder het die AU `n belangrike gerol gespeel om te verseker dat Gambië se demokraties verkose president sy plek kon inneem nadat die verloorder, Yahya Jammeh geweier het om uit tree.
Kan die Afrika Unie meer doen? Ongetwyfeld. Die Afrika Unie kan diktators soos Robert Mugabe van Zimbabwe uit die kussings lig en verseker dat oorlogskriminele soos Omar al-Bashir van Soedan in hegtenis geneem word. Die Afrika Unie kan meer doen om `n dreigende etniese oorlog in Suid-Soedan te verhoed. Daar is baie meer wat die Afrika Unie kan doen en ons kan net hoop dat dit vorentoe `n belangrike bydrae sal lewer om stabiliteit op die kontinent te bevorder.